HABER AKIŞI

Sosyal medya seçim kazandırabilir mi?

 Tarih: 23-03-2018 14:23:00  -   Güncelleme: 23-03-2018 15:07:19
Cambridge Analytica’ya göre EVET!

Bilim kurgu filmlerinin klişelerindendir… Bir laboratuvarda çalışan bilim insanı sonunda bir “şey” keşfeder. Bu keşfettiği şey insanlığın kaderini değiştirebilecek öneme sahiptir. Bilim insanımız çalışma notlarını aldığı defterine buluşunu anlattıktan sonra bir not düşer: Bu kötü niyetli insanların eline geçerse insanlığı yok edebilecek bir buluş! Ve tabii ki hikayenin devamında bu buluş kötü niyetli insanların eline düşer.

Magazinel olarak gündemimize giren Cambridge Analytica ve Facebook arasındaki 50 milyon hesap haberi de aslında bu bilim kurgu filminin bir sahnesi. Evet sadece bir sahnesi ve önemli bir sahnesi de değil.

Klişemizden devam edelim. Bilim insanımızın ismi Michal Kosinski. Şu anda 36 yaşında. Sonra söylediği bir cümleyi biz başa alalım. Tüm yaşananlardan sonra Kosinski “Bu bombayı ben yapmadım. Ben sadece var olduğunu gösterdim.” diyor. Bomba dediği, yani üzerinde konuştuğumuz buluş ise internette herkesin arkasında bıraktığı izleri toplandığı ve böylece herkesin bir sanal izdüşümünün olduğu Büyük Veri’den (Big Data) psikometri yöntemi ile siyasi analizler yapma. Ve gerçekten de defterine o notu alıyor: Bir kişinin refahını, özgürlüğünü ya da yaşamını tehdit edebilir!

Seçmene dair her şey bir “tık” uzaklıkta

Biraz karışık gibi göründüğünün farkındayım. Şöyle basitleştirmek mümkün: Bir kişi ile ilgili gördüğünüz her ayrıntıyı aklınızda tutabileceğinizi düşünün. Hatta görmediklerinizi de öğrendiğinizi düşünün. Bununla da yetinmeyip bu bilgileri analiz edebildiğinizi ve bu analizler etrafında bir gelecek rotası çizebildiğinizi düşünün. Büyüleyici değil mi? Peki bunu tüm Amerika Birleşik Devletleri nüfusu için yapabildiğinizi düşünün! İşte Kosinski’nin bulduğu yöntemi kullanan Cambridge Analytica bunu yapan bir şirket.

İşin Facebook kısmı ise bizim, tüm bireylerin, gönüllü olarak kendimizi anlatan bilgileri Facebook’a dökmemizden kaynaklanıyor. Şöyle ki; Facebook’ta beğendiğimiz sayfaları inceliyor bu yöntemi ile Kosinski ve şunu başarıyor: 10 Facebook “beğeni”si ile bir kişiyi ortalama iş arkadaşından daha iyi tanımayı başarıyor. 70 “beğeni”, bir kişinin arkadaşlarının bildiklerini aşmak için yeterliyken 150 “beğeni” ebeveynlerinin bildiklerini ve 300 “beğeni” ile ise eşlerinin bildiklerinden daha fazlasını biliyor. Daha fazla “beğeni” ile bir insanın kendisi hakkında bildiklerinin üstüne çıkabiliyor. Yani zaman içerisinde Facebook’a depoladığımız bilgileri kullanarak insanı kendinden daha iyi tanıyacak bir psikometri yöntemi geliştiriyor.

İşin bu kısmı biraz “bilimsel” kalabilir. Kosinski’den devam edelim: 2012 yılında Kosinski, bir kullanıcının 68 Facebook beğenisi ile ten rengini (yüzde 95 doğruluk payı ile), cinsel yönelimlerini (yüzde 88 doğruluk payı ile) ve Demokrat ya da Cumhuriyetçi Parti’yi desteklediğini (yüzde 85 doğruluk payı ile) kanıtlayabiliyor(muş). İşte işin burası artık hayatlarımıza daha net dokunuyor. Bir radyo programını beğenmeniz sizi bir yere konumlandırıyor. Bir gazeteyi beğenmeniz de başka bir yere. İkisini birden beğenmeniz ise bambaşka bir yere.

Burada tekrarlamakta fayda var. Son günlerde gündemimize düşen Facebook’ta 50 milyon kişinin bilgilerine ulaşıldığı kısmı işin tamamen magazin kısmı. Ortada inanılmaz bir bilimsel “gösteri” var. Trump’a seçim kazandıran, Brexit’i İngilizler’in seçimi haline getiren ve buna benzer onlarca örneğe konu olan.

Görüntünün olası içeriği: bir veya daha fazla kişi ve ayakta duran insanlar
Bilgileri gönüllü olarak biz paylaşıyoruz

Facebook’un önemi şu. Herkesin bilgilerini gönüllü şekilde verdiği bir platform. Ağ şeklinde oluştuğu için arkadaşlarınız ile paylaştığınızı düşündüğünüz bilgilerin de arkadaşınızın verdiği bir izin ile çok basit bir biçimde başkalarının eline geçebildiği bir platform. Cambridge Analytica’nın 2014 yılında denemek için Facebook’a yüklediği ve biraz reklamla tanıttığı bir kişilik testin elde ettiği rakamlar inanılmaz. Testi dolduran ilk 1000 kişinin farketmeden verdiği izinlerle şirketin bilgilerini elde ettiği profil sayısı 160.000! Çeşitli algoritmaların devreye girmesiyle ve bu testin hızla yayılmasıyla elde edilen bilgi havuzunu hayal edebilirsiniz. Tüm Amerikalıların sanal bir izdüşümü! Artık yapılması gereken tek tek profillenen bu 220 milyon kişiye uygun siyasi mesajların verilmesine çalışmaktan ibaret; ki Cambridge Analytica, siyaset, seçimler ve büyük veri ilişkisi de burada başlıyor.

Facebook şu anda neredeyse her bireye kadar özelleştirilmiş reklam vermeyi mümkün kılıyor. Tabii ki 220 milyon ayrı reklam bu günün teknolojisi ile dahi mümkün değil fakat insanlar da o kadar “özel” değil. Psikometri ile belli sınıflandırmalar yapılabiliyor. Özel sınıflandırmalar. Bir tarafta “Kadınlarımız” diyen bir siyasi anlayış, bir tarafta ise kendine güveni fazla olan ile olmayanı; Katolik ile ateist ayırabilen ve kendine güveni olan ateiste başka bir siyasi mesaj iletebilen, kendine güvenmeyen Katolik’e ayrı mesaj üretip, iletebilen bir sistem var. Hangisinin başarılı olduğunu tahmin etmek güç değil. Yine sadece oy verme olarak düşünmemek lazım bunu. Size oy vermesi mümkün olmayan insanların sandığa gitmemesini de sağladı bu sistem. Böylece ABD Seçimleri’nde kırsal bölgelerde oy kullananların sayısı arttı. Afro-Amerikan oyların sayısı düştü. Afro-Amerikan oyları Trump’a kazandırmak için uğraşmadılar. Oy verdirtmemeye uğraştılar ve başardılar.

Etik kısmı sorgulanmaya açık fakat yasadışı değil

Peki, bu durum Dünya’nın ve dolayısıyla bizim bir gerçekliğimiz ise bunu nasıl değerlendirmemiz gerekli? Öncelikle bu duruma yasadışı bir olguymuş gibi bakmamamız gerekiyor. Etik kısmı sorgulanmaya açık fakat yasadışı değil. Kimse kimsenin bilgilerini çalmıyor. Herkes elleriyle teslim ediyor bilgilerini. Hani Facebook’ta “Mezar taşınızda ne yazacak?” diye doldurduğunuz testler var ya… İşte o testlere ulaşmak için Facebook sayfanızı test sitesine bağladığınız anda bilgilerinizi vermiş oluyorsunuz. Kredi kartı ile yaptığınız alışverişler, çeşitli uygulamalardaki faaliyetleriniz ile birleşince de sanal kişiliğiniz ortaya çıkıyor. İsteyen bu kişiliğe şampuan satmaya çalışır; isteyen Trump’ı satmaya çalışır. Bu bir hile değil. Bu propagandanın bu çağda aldığı hal. Büyük veri yokmuş gibi ya da çeşitli analiz ve yönlenmelerle bu verinin içerisinden başarıyla çıkılamazmış gibi davranmanın bir anlamı yok. Siyasi propaganda da çağ değişiyor. Sosyal medya bu çağın, şu an için görünen, en temel aracı haline geliyor. Ve sosyal medyada herkes hem biricik hem de değil. Trump’ın seçim çalışmasında bir an var. Şirket elindeki verileri test etmek için bir gecede 175 bin farklı reklam veriyor Facebook’a. Aynı hedefe yönlenen 175 bin farklı mesaj! Bunu hangi klasik propaganda yönteminde becerebilirsiniz? Bakın 175 bin afiş asmak değil; 175 bin farklı afiş basıp, bunları 220 milyon kişiye aynı anda ulaştırmaktan gibi bir durum bu!

Sonuç olarak“Büyük Veri” dediğimiz teknolojik imkan, analiz yeteneği ile birleştiği andan itibaren artık, yine klişe bir deyimle, “Hiç bir şey aynı şekilde olamaz!” Dijital izdüşümümüz, gerçek hayattaki tüm seçimlerimizi etkilediği gibi oy verme tercihlerimizi de etkiliyor ve siyasi partiler ya 2019'da girecekleri seçime yıl 2019'muş gibi girecekler ve bir şansları olacak ya da yıl 1989'muş gibi girecekler ve kazanılan en büyük başarı 1989'da kazanılan olarak kalacak.

 

  Kaynak: Koray Doğan Urbarlı   Bu haber 3934 defa okunmuştur.
  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER GÜNDEM HABERLERİ
  GÜNDEM HABERLERİ
resim yok Taksim, bizler için 1 Mayıs alanıdır. Bunu hiçbir gücün değiştirmesine müsaade etmeyeceğiz 1 Mayıs öncesi Birleşik Metal- İş Başkanı Adnan Serdaroğlu Reel Haber'e konuştu...
YDS sonuçları açıklandı YDS sonuçları açıklandı 1 Nisan Pazar günü yapılan 2018 YDS İlkbahar Dönemi sonuçları ÖSYM tarafından aç..
Alaçatı'da gürültü önlemi: 'Üst limit 75 desibel olacak' Alaçatı'da gürültü önlemi: 'Üst limit 75 desibel olacak' İzmir'in turizm cenneti Çeşme'deki Alaçatı'da geçen yılların en çok tartışılan k..
‘Bölme girişimi'ne tepkiler çığ gibi: Üniversiteler bizimdir, tasarıyı derhal geri çekin! ‘Bölme girişimi'ne tepkiler çığ gibi: Üniversiteler bizimdir, tasarıyı derhal geri çekin! AKP’nin Meclis’e sunduğu, köklü üniversiteleri bölerek yeni üniversiteler kuraca..
  SİYASET HABERLERİ
24 Haziran için istifalar peş peşe geliyor 24 Haziran için istifalar peş peşe geliyor 24 Haziran seçimlerinde milletvekili aday adaylığı için istifalarda bugün son gü..
Akşener: Gül'ün adaylığından büyük mutluluk duyarım Akşener: Gül'ün adaylığından büyük mutluluk duyarım İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener, "Ben Sayın Gül'ün adaylığından büyük mutl..
  KÜLTÜR-SANAT HABERLERİ
Berlin Tiyatro Festivali açılışını Kürk Mantolu Madonna ile yapıyor Berlin Tiyatro Festivali açılışını Kürk Mantolu Madonna ile yapıyor Sezonun ses getiren tiyatro oyunlarından Kürk Mantolu Madonna, 3. Berlin Tiyatro..
Tarihi konağın kapı kirişinde 6 bin madeni para Tarihi konağın kapı kirişinde 6 bin madeni para Elazığ'da, Osmanlı döneminden kalma Sağır Müftü Konağı'nın restorasyon çalışmala..
Okullaşma oranının en yüksek olduğu iller Rize ve Bolu Okullaşma oranının en yüksek olduğu iller Rize ve Bolu Türkiye'de okullaşma oranında en fazla artış ortaöğretimde (lise) gerçekleşirken..
  YAŞAM HABERLERİ
Otomobil Kelkit Çayı'na uçtu: 1 ölü, 1 yaralı, 1 kayıp Otomobil Kelkit Çayı'na uçtu: 1 ölü, 1 yaralı, 1 kayıp Tokat'ın Reşadiye ilçesinde, Kelkit Çayı'na uçan otomobildeki 1 kişi yaşamını yi..
İstanbullular hayatlarının 3.5 yılını trafikte geçiriyor İstanbullular hayatlarının 3.5 yılını trafikte geçiriyor 2017 yılında İstanbullu sürücüler ve yolcular seyahatleri süresince harcadıkları..
Otomobil yola çıkan deveye çarptı: 4 yaralı Otomobil yola çıkan deveye çarptı: 4 yaralı Aydın'ın Buharkent ilçesinde karayoluna çıkan deve kazaya neden oldu. Ahmet Bark..
Kara çarşaf giyip polisten kaçarken yakalandı Kara çarşaf giyip polisten kaçarken yakalandı Niğde'de nafaka ödemediği için hakkında yakalama kararı bulunan Yahya Ş. (32), ü..
Türk Tabipler Birliği'nin başlattığı "Aşı Candır" Kampanyasını destekliyor musunuz?
  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 30 20 7 3 68 32 63 +36
2 Beşiktaş 30 18 4 8 59 25 62 +34
3 Medipol Başakşehir 30 19 6 5 52 30 62 +22
4 Fenerbahçe 30 17 4 9 62 32 60 +30
5 Trabzonspor 30 12 8 10 53 44 46 +9
6 Göztepe 30 12 10 8 43 48 44 -5
7 Sivasspor 30 13 12 5 40 45 44 -5
8 Kayserispor 30 12 10 8 40 46 44 -6
9 Kasımpaşa 30 11 12 7 46 48 40 -2
10 Yeni Malatyaspor 30 10 12 8 35 41 38 -6
11 Bursaspor 30 10 14 6 39 41 36 -2
12 Akhisarspor 30 9 13 8 39 49 35 -10
13 Antalyaspor 30 9 13 8 36 52 35 -16
14 Atiker Konyaspor 30 8 14 8 33 36 32 -3
15 Aytemiz Alanyaspor 30 9 16 5 47 53 32 -6
16 Osmanlıspor FK 30 8 14 8 44 50 32 -6
17 Gençlerbirliği 30 7 14 9 35 49 30 -14
18 Karabükspor 30 3 24 3 20 70 12 -50
Takım O G M B A Y P AV
1 Çaykur Rizespor 32 18 5 9 63 36 63 +27
2 MKE Ankaragücü 32 17 7 8 51 33 59 +18
3 Ümraniyespor 32 17 8 7 46 31 58 +15
4 Boluspor 32 17 10 5 50 28 56 +22
5 Gazişehir Gaziantep FK 32 15 9 8 55 33 53 +22
6 Altınordu 32 15 10 7 54 43 52 +11
7 BB Erzurumspor 32 13 9 10 51 42 49 +9
8 Elazığspor 32 13 11 8 50 38 47 +12
9 Balıkesirspor Baltok 32 14 11 7 51 45 46 +6
10 İstanbulspor 32 13 12 7 39 37 46 +2
11 Adanaspor 32 12 13 7 41 49 43 -8
12 Giresunspor 32 11 13 8 43 39 41 +4
13 Eskişehirspor 32 11 14 7 58 54 37 +4
14 Adana Demirspor 32 10 15 7 42 46 37 -4
15 Denizlispor 32 9 15 8 38 46 35 -8
16 Samsunspor 32 7 11 14 28 41 35 -13
17 Manisaspor 32 7 22 3 30 73 15 -43
18 Gaziantepspor 32 2 26 4 14 90 1 -76
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 32 22 4 6 60 14 72 +46
2 Menemen Belediyespor 32 21 4 7 62 22 70 +40
3 Afjet Afyonspor 32 20 5 7 60 29 67 +31
4 Sivas Belediyespor 32 18 5 9 54 27 63 +27
5 Keçiörengücü 32 18 7 7 74 37 61 +37
6 Sancaktepe Belediyespor 32 15 6 11 51 30 56 +21
7 İnegölspor 32 16 9 7 47 40 55 +7
8 Sarıyer 32 13 14 5 42 41 44 +1
9 Etimesgut Belediyespor 32 11 13 8 39 40 41 -1
10 Kastamonuspor 1966 32 12 17 3 42 44 39 -2
11 Tokatspor 32 10 13 9 35 45 39 -10
12 Eyüpspor 32 11 16 5 52 60 38 -8
13 Amed Sportif 32 10 14 8 36 40 35 -4
14 Bodrumspor 32 9 16 7 37 52 34 -15
15 Bucaspor 32 9 15 8 46 57 32 -11
16 Tuzlaspor 32 8 16 8 37 49 32 -12
17 Kocaeli Birlikspor 32 4 24 4 28 73 13 -45
18 Mersin İdmanyurdu 32 1 30 1 19 121 17 -102
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa BBSK 32 23 3 6 60 22 75 +38
2 Kemerspor 2003 32 15 6 11 61 41 56 +20
3 Bayburt Grup Özel İdare 32 15 6 11 44 29 56 +15
4 Ofspor 32 15 11 6 38 26 51 +12
5 Bayrampaşa 32 14 9 9 39 33 51 +6
6 Düzcespor 32 13 7 12 39 33 51 +6
7 Halide Edip Adıvar SK 32 13 8 11 44 29 50 +15
8 Erbaaspor 32 12 11 9 44 40 45 +4
9 Batman Petrolspor 32 11 10 11 40 34 44 +6
10 Yeni Altındağ Bld. 32 10 13 9 39 42 39 -3
11 Çatalcaspor 32 9 13 10 27 35 37 -8
12 Kozan Belediyespor 32 10 16 6 40 49 36 -9
13 Yomraspor 32 9 14 9 22 40 36 -18
14 Erzin Belediyespor 32 9 17 6 32 51 33 -19
15 Bergama Belediyespor 32 8 16 8 34 53 32 -19
16 12 Bingölspor 32 6 13 13 27 41 31 -14
17 Orhangazi Belediyespor 32 6 14 12 30 47 30 -17
18 Çanakkale Dardanel SK 32 5 16 11 34 49 26 -15
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
27.04.2018 20:00 Göztepe - Kardemir Karabükspor
28.04.2018 19:00 Kasımpaşa - Fenerbahçe
28.04.2018 13:30 Kayserispor - Aytemiz Alanyaspor
28.04.2018 13:30 Demir Grup Sivasspor - Gençlerbirliği
28.04.2018 19:00 Antalyaspor - Trabzonspor
29.04.2018 13:30 Evkur Yeni Malatyaspor - Teleset M. Akhisarspor
29.04.2018 19:00 Galatasaray - Beşiktaş
29.04.2018 16:00 Osmanlispor FK - İstanbul Başakşehir
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
28.04.2018 15:30 Denizlispor - Gaziantepspor
28.04.2018 15:30 Gaziantep Bykşhr Bld. - Balıkesirspor
28.04.2018 15:30 Erzurum BB - Elazığspor
28.04.2018 15:30 Adana D.Spor - Altınordu
28.04.2018 15:30 İstanbulspor - Adanaspor
28.04.2018 15:30 Eskişehirspor - Boluspor
28.04.2018 15:30 Giresunspor - Samsunspor
28.04.2018 15:30 Umraniyespor - Ç.Rizespor
28.04.2018 15:30 Manisaspor - Ankaragücü
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
29.04.2018 15:30 Sancaktepespor - Tokatspor
29.04.2018 15:30 Kastamonuspor - Bucaspor
29.04.2018 15:30 Afjet Afyonspor - Keçiörengücü
29.04.2018 15:30 Etimesgut Belediyespor - Menemen Bld.
29.04.2018 15:30 Eyüpspor - Bodrumspor
29.04.2018 15:30 Sarıyer - 4 Eylül Bld.
29.04.2018 15:30 İnegölspor - Mersin İ.Y.
29.04.2018 15:30 Amed Sportif - Hatayspor
29.04.2018 15:30 Kocaeli Birlik Spor - Tuzlaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
29.04.2018 15:30 Bayburt Genclikspor - Tekirova Bld.
29.04.2018 15:30 Kozan Belediyespor - Bayrampaşa
29.04.2018 15:30 Ofspor - Duzcespor
29.04.2018 15:30 Yeni Altindag Belediyespor - Dardanelspor
29.04.2018 15:30 Bergama Belediyespor - Yomraspor
29.04.2018 15:30 Halide Edip Adivar Spor - Orhangazispor
29.04.2018 15:30 Manisa Büyükşehir Belediyespor - Catalcaspor
29.04.2018 15:30 Erbaaspor - Erzin Belediyespor
29.04.2018 15:30 Batman Pet. - 12 Bingolspor
HABER ARŞİVİ
Yukarı